Loading [MathJax]/jax/output/HTML-CSS/fonts/TeX/fontdata.js

Giải bài 5 trang 195 - Bài 30 - SGK môn Vật lý lớp 11

Một thấu kính mỏng phẳng – lồi L1 có tiêu cự f1=60cm được ghép sát đồng trục với một thấu kính mỏng phẳng – lồi khác L2 có tiêu cự f2=30cm. Mặt phẳng có hai thấu kính sát nhau.
Thấu kính L1 có đường kính rìa gấp đôi đường kính rìa của thấu kính L2. Một điểm sáng S nằm trên trục chính của hệ, trước L1
a) Chứng tỏ có hai ảnh của S được tạo bởi hệ.
b) Tìm điều kiện về vị trí của S để hai ảnh đều thật và hai ảnh đều ảo.
Lời giải:
a)
Khi chùm tia sáng từ S tới các điểm nằm ngoài thấu kính L2 trở ra thì chỉ đi qua thấu kính L1 và chùm tia ló sẽ tạo ảnh S1
Còn chùm tia sáng từ S tới các điểm tới trong khoảng từ tâm thấu kính tới miền vành của thấu kính L2 thì đi qua cả hai thấu kính L1L2 và chùm tia ló sẽ tạo ảnh S2 Như vậy sẽ có hai ảnh đồng thời được tạo thành
b)
Tiêu cự của hệ thấu kính:
1f=1f1+1f2=160+130=360
f=20(cm)
Khi tia tới nằm ngoài đường kính của thấu kính L2, tia sáng chỉ đi qua thấu kính L1:
d1=d1.f1d1f1=60.d1d160
Lập bảng xét dấu d1
d1 0 60 
60d1-0+|+
d160-|-0+
d1+0-||+
 
Khi tia tới trong khoảng từ tâm thấu kính tới miền vành của thấu kính L2 thì đi qua cả hai thấu kính L1và L2 :
d1=d1.f1d1f1=20.d1d120
Lập bảng xét dấu d1:
d1 0 20 
20d1-0+|+
d120-|-0+
d1+0-||+
 
Dựa vào hai bảng xét dấu ta thấy: 
Trường hợp 1: Hai ảnh đều thật khi: d1>60cm
Trường hợp 2: hai ảnh đều ảo khi: 0<d1<20cm

GHI NHỚ: 

- Độ tụ của hai thấu kính mỏng đồng trục ghép sát nhau bằng tổng đại số của từng thấu kính ghép thành hệ.